SoneSee

"နဂါးနဲ့ ဝက်ဝံ ဘာဆက်လုပ်မလဲ? မာဒူရို မရှိတော့တဲ့နောက် အင်အားကြီးနိုင်ငံတွေရဲ့ စစ်တုရင်ပွဲ" ဗင်နီဇွဲလားသမ္မတ မာဒူရိုကို အမေရိကန်က ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးလိုက်တဲ့ ဖြစ်ရပ်ဟာ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံရေး စားပွဲဝိုင်းကို မှောက်ချလိုက်သလို ဖြစ်သွားစေပါတယ်။ မာဒူရိုရဲ့ အဓိက ကျောထောက်နောက်ခံတွေဖြစ်တဲ့ ဝက်ဝံ နဲ့ အာရှနဂါး တို့အတွက် ဒါဟာ ကြီးမားတဲ့ ထိုးနှက်ချက်တစ်ခုပါ။ သူတို့ရဲ့ "မဟာမိတ်" တစ်ယောက် ရန်သူ့လက်ထဲ ပါသွားတဲ့အချိန်မှာ ဒီအင်အားကြီးနှစ်နိုင်ငံ ဘာဆက်လုပ်မလဲ။ စစ်ရေးအရ တုံ့ပြန်မလား၊ ငြိမ်ခံနေမလား ဆိုတာက စိတ်ဝင်စားဖို့ကောင်းပါတယ်။ ဒီဖြစ်ရပ်ဟာ အသစ်အဆန်း မဟုတ်ပါဘူး။ ၁၉၈၉ ခုနှစ်တုန်းကလည်း အမေရိကန်ဟာ ပနားမားနိုင်ငံ သမ္မတ "နိုရီဂါ" ကို မူးယစ်ဆေးမှုနဲ့ပဲ စွပ်စွဲပြီး ဝင်ရောက်ဖမ်းဆီးခဲ့ဖူးပါတယ်။ အမေရိကန်ရဲ့ သမိုင်းမှာ စစ်ရေးအရ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်တဲ့ နိုင်ငံတော်တော်များများက ရေနံထွက်တဲ့ နိုင်ငံတွေ ဖြစ်နေလေ့ရှိပါတယ်။ ရုရှားသမ္မတ ပူတင်အတွက်တော့ ဒါဟာ စစ်ရေးနဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာပိုင်းဆိုင်ရာ ရှုံးနိမ့်မှုတစ်ခုလို့ ပြောလို့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ရုရှားမှာ ရွေးချယ်စရာ နည်းလမ်း သိပ်မရှိပါဘူး။ လက်ရှိရုရှားဟာ ယူကရိန်းစစ်ပွဲမှာ အင်အားအလုံးအရင်း သုံးစွဲနေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကမ္ဘာ့တစ်ဖက်ခြမ်းက ဗင်နီဇွဲလားအထိ စစ်သင်္ဘောတွေ လွှတ်ပြီး အမေရိကန်ကို ယှဉ်တိုက်ဖို့ဆိုတာ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ပူတင်အနေနဲ့ ကုလသမဂ္ဂလုံခြုံရေးကောင်စီမှာ ဗီတိုအာဏာသုံးပြီး ကန့်ကွက်တာ၊ အမေရိကန်ကို "ကျူးကျော်သူ" အဖြစ် နိုင်ငံတကာမှာ ဝါဒဖြန့်တာလောက်ပဲ လုပ်နိုင်ဖွယ် ရှိပါတယ်။ ရုရှားအနေနဲ့ ဗင်နီဇွဲလားမှာ ဆုံးရှုံးသွားတဲ့ ခြေကုပ်ကို အစားပြန်ရဖို့ ကျူးဘား (Cuba) လို နိုင်ငံမျိုးမှာ စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုတွေ ပိုလုပ်လာနိုင်ပါတယ်။ တရုတ်နိုင်ငံအတွက်တော့ "ဂုဏ်သိက္ခာ" ထက် "ပိုက်ဆံ" က ပိုအရေးကြီးပါတယ်။ တရုတ်ဟာ ဗင်နီဇွဲလားကို ဒေါ်လာ ဘီလီယံ (၆၀) ကျော် ထုတ်ချေးထားတာပါ။ အမေရိကန်ကျောထောက်နောက်ခံပြုတဲ့ အစိုးရသစ်တက်လာရင် "မာဒူရို ချေးခဲ့တဲ့ကြွေးတွေဟာ တရားမဝင်ဘူး၊ ပြန်မဆပ်နိုင်ဘူး" လို့ ငြင်းလိုက်မှာကို တရုတ်က အကြောက်ဆုံးပါပဲ။ တရုတ်ဟာ အမေရိကန်ကို စစ်ရေးအရ စိန်ခေါ်တာထက်၊ သူ့ပိုက်ဆံပြန်ရဖို့အတွက် နောက်ကွယ်ကနေ ညှိနှိုင်းမှု တွေ လုပ်ဆောင်လာနိုင်ပါတယ်။ တရုတ်ရဲ့ ပုံစံက "ဘယ်သူတက်တက် ကိုယ့်စီးပွားရေး မထိခိုက်ရင် ပြီးရော" ဆိုတဲ့ လက်တွေ့ဝါဒ (Pragmatism) ကို ကျင့်သုံးလေ့ရှိပါတယ်။ စာဖတ်သူကောဘယ်လိုမြင်ပါသလဲ?